Psixologiya, ailə və məişət

Fertillik haqqında söhbət: müalicədən əvvəl soruşun

Bəzi kimyaterapiya dərmanları, şüa və transplantasiya gələcəkdə uşaq sahibi olmaq imkanına təsir edə bilər. Bu barədə müalicə başlamazdan əvvəl danışmaq vacibdir — bəzi seçimlər yalnız o vaxt mümkündür.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
Hüceyrələri dondurulmuş saxlamaq üçün maye azot qabı
Şəkil 1.Hüceyrələr maye azotda dondurulmuş saxlanılır

01Qısa cavab

Komandadan soruşun: mənim müalicəm fertilliyə necə təsir edə bilər? Qoruma imkanları varmı və vaxt var mı? Kişilərdə sperma dondurulması, qadınlarda yumurta və ya embrion dondurulması, bəzən yumurtalıq toxumasının qorunması kimi üsullar mövcuddur; uşaqlar üçün də bəzi variantlar araşdırılır. Kəskin leykemiyada müalicəni təxirə salmaq çox vaxt mümkün olmur — bu halda komanda sonrakı imkanları izah edəcək. Müalicə zamanı hamiləlikdən qorunmaq lazımdır. Fertillik mütəxəssisinə göndəriş istəyin; hisslər üçün psixoloji dəstək də vacibdir.

02Sadə izah

Əvvəlcədən soruşun.

Qoruma seçimləri.

Mütəxəssisə göndəriş.

Müalicə zamanı — qorunun.

03Elmi izah

NCI: xərçəng müalicəsi kişi və qadın fertilliyinə təsir edə bilər; qoruma üsulları barədə müalicədən əvvəl danışmaq tövsiyə olunur.

NCI: kimyəvi terapiya neytrofilləri, trombositləri və eritrositləri azalda bilər; bu, infeksiya, qanaxma və yorğunluq riskini artırır.

04Bədəndə nə baş verir?

Gonadotoksiklik

Bəzi dərmanlar yumurtalıq və xayalara təsir edir.

Vaxt pəncərəsi

Bəzi üsullar müalicədən əvvəl edilməlidir.

Neytrofillər

İnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.

Trombositlər

Qanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

05Gündəlik qoruma: dörd addım

Yu, qoru, yoxla, xəbər ver.

Yu — Əllər və şəxsi gigiyena.1YuƏllər və şəxsi gigiyena.
Qoru — Zədə və infeksiyadan.2QoruZədə və infeksiyadan.
Yoxla — Hərarət və dəri.3YoxlaHərarət və dəri.
Xəbər ver — Dəyişikliyi komandaya deyin.4Xəbər verDəyişikliyi komandaya deyin.
GigiyenaTəmiz əllər.
Hərarət38 °C həddi.
QorumaKomandanın qaydaları.

06Əsas məqamlar cədvəldə

MövzuQısa izah
GonadotoksiklikBəzi dərmanlar yumurtalıq və xayalara təsir edir.
Vaxt pəncərəsiBəzi üsullar müalicədən əvvəl edilməlidir.
Neytrofillərİnfeksiyaya qarşı ilk müdafiə; az olanda gigiyena xüsusilə vacibdir.
TrombositlərQanın laxtalanmasına kömək edir; az olanda zədələrdən qorunun.

07Əsas terminlər

Fertillik
Uşaq sahibi olmaq qabiliyyəti.
Kriokonservasiya
Hüceyrələrin və ya toxumanın dondurularaq saxlanması.
ANC
Mütləq neytrofil sayı.
Trombositopeniya
Trombositlərin azalması.

08Əsas fikirlər

  • Soruşun.
  • Seçin.
  • Dəstək alın.
  • Əlləri yuyun.
  • 38 °C — zəng edin.

09Tez-tez verilən suallar

Müalicədən sonra uşaq olarmı?

Bir çox insanlarda bəli; şansı komanda fərdi qiymətləndirir.

Artıq müalicə başlayıb.

Yenə də soruşun — sonrakı imkanlar və yoxlamalar var.

Hər gün nəyə diqqət edim?

Hərarət, qanaxma, yorğunluq və kateter yeri — dəyişiklik olsa, komandaya deyin.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Müalicədən sonra uşaq olarmı?

  2. Artıq müalicə başlayıb.

  3. Hər gün nəyə diqqət edim?

Suallarım

12Mənbələr

  1. National Cancer Institute. Female Fertility and Cancer
  2. National Cancer Institute. Male Fertility and Cancer
  3. National Cancer Institute. Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  4. National Cancer Institute. Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment
  5. National Cancer Institute. Anemia and Cancer Treatment
  6. World Health Organization. World Hand Hygiene Day
  7. Macmillan Cancer Support. Infection
  8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Preventing Infections in Cancer Patients
  9. American Cancer Society. Preventing Infections in People with Cancer
  10. National Cancer Institute (NCI). Depression (PDQ) – Patient Version
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt