İmmunitet və infeksiyalardan qorunma

Xəstədə qızdırma

Əsas məqalə («Qızdırma: nə vaxt təcili müraciət etməli») infeksiyanın tanınmasını izah edir. Bu mövzu yalnız qızdırmaya — necə ölçülməsinə, neytropeniyada niyə təcili olduğuna və xəstəxanada nə baş verdiyinə — həsr olunub.

Son yenilənmə: Oxuma müddəti ~1 dəq
İşıqlı termometr və qalxan.
Şəkil 1.Qızdırma həyəcan siqnalıdır.

01Qısa cavab

Qızdırma bədən temperaturunun normadan yüksək olmasıdır və çox vaxt bədənin infeksiyaya cavabıdır. Neytropeniyada qızdırma (febril neytropeniya) çox vaxt infeksiyanın yeganə işarəsidir və saatlar ərzində ağırlaşa bilər. Buna görə komanda sizə hansı temperaturda zəng etməli olduğunuzu yazılı verir. Temperaturu eyni üsulla — adətən ağız və ya qoltuqaltı — ölçün; düz bağırsaqdan ölçməyin. Qızdırmanı salan dərmanı özbaşına qəbul etməyin: o, işarəni gizlədə bilər. Xəstəxanada qan analizləri və kulturalar götürülür və antibiotik tez başlanır.

02Sadə izah

Qızdırma — çox vaxt tək işarə.

Həddi komanda verir.

Gizlətməyin — əvvəl zəng edin.

03Elmi izah

Febril neytropeniya: neytropeniya ilə qızdırma; beynəlxalq təlimatlara görə antibiotik çox tez başlanmalıdır.

Ölçmə: neytropeniyada düz bağırsaqdan ölçmə tövsiyə edilmir, çünki selikli qişanı zədələyə bilər.

04Bədəndə nə baş verir?

Həyəcan siqnalı

Qızdırma bədənin həyəcan siqnalıdır; neytropeniyada onu ciddi qəbul edin.

Qızdırma kartı

Diaqnozunuz və komandanın nömrəsi olan kart təcili yardımda vaxt qazandırır.

Pul kisəsində kart və telefon.
Şəkil 2.Qızdırma kartı pul kisəsində.

Sürətli yol

Xəstəxanada febril neytropeniya prioritet sayılır.

İşıqlı xəstəxana girişi.
Şəkil 3.Xəstəxanada sürətli yol.

05Qızdırmada nə etməli

Dörd addım.

Hiss — İsti və ya titrəmə.1Hissİsti və ya titrəmə.
Ölçmə — Temperatur.2ÖlçməTemperatur.
Zəng — Komandaya.3ZəngKomandaya.
Müalicə — Tez başlanır.4MüalicəTez başlanır.

06Qızdırma zamanı

EdinEtməyin
Temperaturu ölçün və yazınDüz bağırsaqdan ölçməyin
Komandaya dərhal zəng edinSəhəri gözləməyin
Qızdırma kartını götürünÖzbaşına qızdırma salan dərman içməyin
Kateteriniz barədə deyinÖzbaşına antibiotik başlamayın

07Əsas terminlər

Qızdırma
Normadan yüksək bədən temperaturu.
Febril neytropeniya
Neytropeniya ilə qızdırma.
Antipiretik
Qızdırmanı salan dərman.
Triaj
Təcili yardımda prioritetin müəyyənləşdirilməsi.
Kultura
Mikrobu yetişdirmə testi.

08Əsas fikirlər

  • Qızdırma neytropeniyada təcili vəziyyətdir.
  • Zəng həddini komanda verir.
  • Eyni üsulla ölçün.
  • Düz bağırsaqdan ölçməyin.
  • Qızdırmanı gizlətməyin.
  • Antibiotik tez başlanır.

09Tez-tez verilən suallar

Bir dəfə yüksək çıxdı, sonra normallaşdı — zəng edimmi?

Bəli, komandanın qaydalarına görə zəng edin.

Gecədir — səhəri gözləyimmi?

Yox; gecə-gündüz zəng edin.

Qızdırma kartı nədir?

Diaqnozunuzu və neytropeniya riskini göstərən kartdır; komandadan soruşun.

10Həkimə veriləcək suallar

Bu sualları qəbula aparın. Saxladıqlarınız «Suallarım» səhifəsində toplanır və yalnız bu cihazda qalır.

  1. Bir dəfə yüksək çıxdı, sonra normallaşdı — zəng edimmi?

  2. Gecədir — səhəri gözləyimmi?

  3. Qızdırma kartı nədir?

Suallarım

12Mənbələr

  1. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Fever
  2. National Cancer Institute (NCI). Infection and Neutropenia during Cancer Treatment
  3. American Cancer Society. Infections in People with Cancer
  4. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Immune response
  5. World Health Organization (WHO). Vaccines and immunization
  6. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Bacterial Infections
  7. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Immune System and Disorders
  8. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Viral Infections
  9. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Antibiotics
  10. World Health Organization (WHO). Antimicrobial resistance (fact sheet)
Tibbi xəbərdarlıqBu məlumat yalnız maarifləndirmə üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Son yenilənmə: ← Siyahıya qayıt